Mãn Giác (1052- 1096)

Xuân ruổi trăm hoa rụng,

Xuân đến trăm hoa cười.

Trước mắt việc đi mãi,

Trên đầu già đến rồi.

Đừng tưởng xuân tàn hoa rụng hết,

Đêm qua sân trước một nhành mai.

(Theo bản dịch Ngô Tất Tố)

Vua Trần Nhân Tông (1278-1320)

Buổi sớm mùa xuân :

Ngủ dậy tung song cửa

Nào hay xuân đã sang

Một đôi bươm bướm trắng

Gặp hoa, cánh vội vàng.



Đề chùa Cổ Châu:

Số đời thật mờ mịt

Mắt giấu tình bên trong.

Cai quản cung ma chặt

Đất Phật xuân thong dong


Trên hồ Động Thiên

Cảnh hồ Động Thiên nọ,

Hoa cỏ giảm mầu xuân

Thượng đế thương hiu quạnh

Tầng xanh chuông bỗng ngân

(Trần Lê Văn dịch)

Xuân nhật yết chiêu lăng:

Tì hổ thiên môn túc

Y quan thất phẩm thông

Bạch đầu quân sĩ tại
Vãng vãng thuyết Nguyên Phon

Ngày xuân thăm Chiêu lăng


Nghiêm trang nghìn cửa quân hùm,

Trăm quan bảy phẩm một vùng cân đai.

Bạc đầu, chàng lính nhắc hoài,

Chuyện Nguyên Phong cũ những ngày ruổi rong.

Huyền Quang (1251-1334),( một thi sĩ lớn khác đời Trần)

Lỏng tay thêu gấm gái yêu kiều,

Hoa rợp, oanh vàng lảnh lót kêu.

Bao nỗi thương xuân, thương biết mấy,

Là khi không nói chợt dừng thêu.

Nguyễn Trãi (1380-1442)

Tiếc xuân cầm đuốc mảng chơi đêm,

Những lệ (sợ) xuân qua tuổi tác thêm...

Cầm đuốc chơi đêm này khách nói,

Tiếng chuông chưa gióng ắt còn xuân.

Trại đầu xuân độ

Cỏ xuân đầu bến xanh như khói,

Thêm nữa mưa xuân nước vỗ trời.

Đồng nội vắng teo hành khách ít,

Thuyền kề bãi cát trọn ngày ngơi.

(Theo bản dịch của Phan Võ)


Nguyễn Du (1766-1820)

Đêm xuân (Xuân dạ)

Đêm đen nào thấy ánh dương trong,

Hàng liễu âm thầm đứng trước song.

Ốm liệt giang hồ bao tháng trải,

Xuân về mưa gió suốt đêm ròng.

Lâu năm đất khách đèn chong lệ,

Ngàn dặm quê hương nguyệt dãi lòng.

Ngoài xóm Nam Đoài Long Thủy chảy,

Trôi hoài kim cổ một dòng không.

(Nguyễn Xuân Tảo dịch)


Cao Bá Quát (1808-1855)

Đêm xuân đọc sách (Xuân dạ độc thư)

Khách nay chẳng thấy xuân xưa nữa,

Thổn thức xuân nay gặp khách xưa.

Nay hóa thành xưa nào mấy chốc,

Hư nhìn ra thực khỏi lầm chưa?

Bao phường danh lợi cơn mưa sáng,

Mấy bậc anh hùng đám bụi mờ.

Tục lụy cười mình chưa dứt được,

Gần đây sách vở quá say sưa.

(Nguyễn Văn Tú dịch)

Nguyễn Khuyến (1835-1909)

Chợ Đồng

Tháng Chạp hai mươi bốn chợ Đồng,

Năm nay chợ họp có đông không?

Trở trời mưa bụi còn hơi rét,

Nếm rượu tường đền được mấy ông?

Hàng quán người về nghe xáo xác,

Nợ nần năm hết hỏi lung tung.

Năm ba ngày nữa tin xuân đến,

Pháo trúc nhà ai một tiếng đùng.

Hồ Dzếnh

Xuân ý

Trời đẹp như trời mới tráng gương

Chim ca tiếng hát rộn ven đường

Có ai bên cửa ngồi hong tóc

Cho chảy lan thành một suối hương

Sắc biếc giao nhau, cành bắt cành

Nước trong, hồ ngợp thủy tinh xanh

Chim bay cành trĩu trong xuân ý

Em đợi chờ ai, khuất bức mành?

Giữa một giờ thiêng tình rất đẹp

Mắt buồn và rất... rất thanh thanh

Mày ai bán nguyệt, người ai nhỏ

Em ạ, yêu nhau chết cũng đành.

Chế Lan Viên

Xuân về


Pháo đã nổ đưa xuân về vang động

Vườn đầy hoa ríu rít tiếng chim trong,

Cỏ non biếc dãi mình chờ nắng rụng

Bên lau già, theo gió uốn lưng cong.

Ðôi bướm lượn, cánh vương làn sương mỏng

Chập chờn bay đem phấn điểm muôn hoa.

Cất tiếng hát ngây thơ trên cỏ rộng

Ðàn chim khuyên đua nhặt ánh dương sa.

Hàng dừa cao say sưa ôm bóng ngả

Vài quả xanh khảm bạc hớ hênh phô,

Xoan vươn cành khều mặt trời rực rỡ

Bên bóng râm lơi lả nhẹ nhàng đu.

Ðây, tà áo chuối non bay phất phới

Phơi màu xanh lấp loáng dưới sương mai.

Ðây, pháo đỏ lập lòe trong nắng chói

Ðây, hoa đào mỉm cười miệng đón xuân tươi.

Nguyễn Bính

Xuân về

Ðã thấy xuân về với gió đông

Với trên màu má gái chưa chồng

Bên hiên hàng xóm, cô hàng xóm

Ngước mắt nhìn trời đôi mắt trong.

Từng đàn con trẻ chạy xun xoe

Mưa tạnh, trời quang, nắng mới hoe

Lá nõn, nhành non ai tráng bạc

Gió về từng trận gió bay đi

Thong thả nhân gian nghỉ việc đồng

Lúa thì con gái mượt như nhung

Ðầy vườn hoa bưởi hoa cau rụng

Ngào ngạt hương bay bướm vẽ vòng

Trên đường cát mịn một đôi cô

Yếm đỏ, khăn thâm, trảy hội chùa

Gậy trúc dắt bà già tóc bạc

Tay lần tràng hạt, niệm na mô.

Xuân Diệu

Nụ cười xuân

Giữa vườn ánh ỏi tiếng chim vui,
Thiếu nữ nhìn sương chói mặt trời.
Sao buổi đầu xuân êm ái thế!
Cánh hồng kết những nụ cười tươi.

Ánh sáng ôm trùm những ngọn cao,
Cây vàng rung nắng ,lá xôn xao;
Gió thơm phơ phất bay vô ý
Đem dựng cành mai sát nhành đào.

Tóc liễu buông xanh quá mỹ miều
Bên màu hoa mới thắm như kêu;
Nỗi gì âu yếm qua không khí,
Như thoảng đưa mùi hương mến yêu.

Này lượt đầu tiên thiếu nữ nghe

Nhạc thầm lên tiếng hát say mê;

Múa xuân chín ửng trên đôi má

Xui khiến lòng ai thấy nặng nề...

Thiều nữ bâng khuâng đợi một người

Chưa từng hẹn đến, - giữa xuân tươi

Cùng chàng trai trẻ xa xôi ấy

Thiếu nũ làm duyên, đứng mỉm cười.

Hàn Mặc Tử

Xuân đầu tiên

Mai sáng mai,trời cao rộng quá

Gió căng hơi và nhạc lên mây,

Đôi lòng cũng ấm như xuân ấm,

Chỉ có ao xuân trắng trẻo thay !

Mai này thiên địa mới tin khôi,

Gió căng hơi và nhạc lên trời.

Chim khuyên hót tiếng đầu tiên hết,

Hoa lá hồ nghi sự lạ đời.

Trái cây bằng vỏ bằng gấm,

Còn mặt trời kia tợ khối vàng.

Có người trai mới in như nguyệt,

Gió căng hơi và nhạc lên ngàn.

Thuở ấy càn khôn mới dựng nên,

Mùa khô chưa gặp tốt tươi lên.

Người thơ phong vận như thơ ấy,

Nào đã ra đời ngọc biết tên.

Xuân gấm đầu tiên giữa cõi đời,

Mùi thơm ngây dại sóng con người.

Hãy hoan hô,lời cao như sấm,

-Vạn tuế,bay ơi ! Nắng rợp trời !
Đông Hồ

Mùa xuân Mậu Tuất 1958

Tóc đen mắt nhánh mực nhung huyền

Mặt trắng lòng thơm giấy phấm tiên

Phận mỏng chẳng vương theo cánh gió

Nghĩa dòng khảo kết chặt tơ duyên

Soi nhờ ánh tuyết nền thành lạnh.

Giấu kín doanh sơn nếp thánh hiền

Điệp tháng bốn phương mùa náo nức

Lần thơ xuân khóa bóng thuyền quyên


Vũ Hoàng Chương

Thơ say 1940


Thuyền nhỏ sông lam yểu điệu về

Cỏ chen màu liễu biếc chân đê

Tình Xuân ai chở đầy khoang ấy

Hương sắc thanh bình ngập lối quê.

Nắng nhẹ mây hờ sương hơi hơi

Sương thưa nắng mỏng nhạc khoan lời

Dây đàn chầm chậm hôn lên phím

Muôn vạn cung Hồ lả lướt rơi...

st